Hiển thị các bài đăng có nhãn Học Y_Y học. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Học Y_Y học. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Tư, 21 tháng 12, 2011

Vài thông tin về vaccine Hib:

  •  GIỚI THIỆU
Vaccine Hib được đăng ký bản quyền lần đầu vào tại Mỹ vào năm 1985 (HbPV); tuy nhiên lúc đó nó không có hiệu quả  lắm , người ta cải thiện dần chất lượng sau đó và bản quyền cho vaccine Hib (PRP-D, ProHIBIT) được cấp vào tháng 12 năm 1987. Người ta dùng hóa chất  làm bất hoạt vi trùng (dĩ nhiên là công nghệ phức tạp) Có vài công thức vaccine Hib: đơn giá hoặc đa giá, (vaccine đa giá là vaccine kết hợp nhiều loại trong một mũi tiêm) Vaccine sử dụng bằng đường tiêm vào cơ đùi (trên ngoài) hoặc cơ delta (cánh tay) của trẻ em

Thứ Tư, 10 tháng 11, 2010

A-B-C thành C-A-B

Hiệp hội tim mạch Hoa kỳ đã công bố thay đổi về các bước trong trong hồi sức tim phổi đối với nạn nhân bị ngưng tim phổi
Trước đây, chúng ta quen với trình tự: ABC (Airway - Breathing - Compressions) theo thứ tự: làm thông đường thở - hà hơi thổi ngạt - ấn tim ngoài lồng ngực.
Theo Hướng dẫn mới 2010 về hồi sức tim phổi (2010 Guidelines for CPR) thì họ thay đổi theo trình tự: C-A-B (Compressions - Airway - Breathing): Ấn tim ngoài lồng ngực - Làm thông đường thở - Hà hơi thổi ngạt.
Ngoài thay đổi quan trọng về trình tự còn thay đổi về tỷ lệ số lần ấn ngực và thổi ngạt.
Có thể tóm tắt như sau:
Khi hồi sức tim phổi, thực hiện càng nhanh càng tốt.
  1. Đánh thức nạn nhân, (dĩ nhiên là không phản ứng) nếu không thở, hoặc thở bất thường  (thở hước - gasping) gọi cấp cứu để hỗ trợ (115, hoặc số cấp cứu địa phương. Nhớ gọi trước, không nhớ số gì hết thì la làng cũng tốt)
  2. Ấn tim ngoài lồng ngực, tần số ít nhất 100 lần/phút. Ấn 30 lần trong khoảng 18 giây. (Tốt nhất là đếm khi ấn, 1, 2, 3...) đối với người lớn ấn sâu 4 - 5cm (2 inch), trẻ con ấn  sâu ít nhất bằng 1/3 đường kính trước sau của lồng ngực. Thổi mà ngực nạn nhân phình lên là đúng, còn bụng nạn nhân phình lên là hơi vào dạ dày)
  3. Làm thông đường thở (nâng cằm, cho đầu nạn nhân ngữa ra sau), rồi thực hiện hà hơi thổi ngạt bằng đường miệng - miệng (sau khi đã ấn ngực 30 lần)
  4. Làm nhịp nhàng: ấn 30, thổi 2
  5. Cứ sau mỗi 2 phút, kiểm tra lại. Nếu nạn nhân vẫn không thở thì tiếp tục ấn 30, thổi 2. Cho đến khi  có người đến hỗ trợ hoặc nạn nhân tỉnh lại.
  6. Nếu bạn không biết cách thổi, thì chỉ ấn tim ngoài lồng ngực cũng được. (Hands - Only CPR)
  7. NẾU KHÔNG LÀM GÌ CẢ THÌ NẠN NHÂN CHẾT CHẮC!

Thứ Bảy, 25 tháng 9, 2010

RỬA TAY – CÁCH ĐƠN GIẢN ĐỂ SỐNG KHỎE

Rửa tay - cách đơn giản để phòng bệnh nhiễm trùng
Rửa tay là một việc làm đơn giản, hướng dẫn thói quen này cũng không cần các phương tiện đặc biệt, chỉ cần sự nhắc nhở thường xuyên, xà bông, nước sạch, hoặc các sản phẩm vệ sinh tay gốc cồn  không cần nước.
Rửa tay là việc làm tuy đơn giản nhưng nó là cách tốt nhất để hạn chế bệnh truyền nhiễm, nhưng cũng vì đơn giản nên nó cũng dễ bỏ qua, nếu để ý chúng ta dễ dàng thấy rất nhiều người quanh ta không hề rửa tay trong suốt buổi làm việc.  
Sự nguy hiểm của bàn tay không sạch
Một số vi khuẩn và siêu vi khuẩn có thể sống từ 20 phút cho đến 2 giờ hoặc hơn trên bề mặt của bàn ăn, tay nắm cửa, bàn học, bàn phím…
Trong cuộc sống hàng ngày, đôi tay của chúng ta tiếp xúc với rất nhiều  mầm bệnh từ nhiều nguồn khác nhau: tiếp xúc với người khác, các vật dụng bị nhiễm bẩn, các con thú cưng…sau đó sẽ tự "cấy"  vào cơ thể  khi dùng tay rờ vào mắt, mũi, miệng của chính mình, hoặc làm ô nhiễm cho các vật dụng khác mà chúng ta cầm nắm tới như mặt bàn, tay nắm cửa, bàn phím máy tính, điện thoại… hoặc lây truyền bệnh trực tiếp cho người khác qua tiếp xúc tay – tay.
Một trong các cách lan truyền bệnh từ người sang người là qua tiếp xúc tay – tay, trong đó  bao gồm cảm lạnh, cúm, các bệnh rối loạn dạ dày ruột (như tiêu chảy nhiễm trùng). Trong khi bệnh cảm thường dễ khỏi, thì một số người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính khi bị cúm thường diển biến dẫn đến viêm phổi nặng. Sự kết hợp của viêm phổi và cúm là nguyên nhân dẫn đến tử vong đứng hàng thứ  7 ở Mỹ.
Rửa tay không tốt còn làm cho tăng lên các bệnh liên quan đến thức ăn như: nhiễm E. coli, thương hàn, kiết lỵ... Theo Trung Tâm Phòng Chống Bệnh  của Mỹ (CDC), mổi năm có khoảng 76 triệu người Mỹ bị các bệnh có liên quan đến nhiễm độc thức ăn, , 300.000 người nhập viện, 5000 người tử vong. Các triệu chứng thường thấy là chóng mặt, ói, đau bụng và tiêu chảy (nên nhớ rằng Mỹ là một trong những nước đứng đầu về an toàn thực phẩm) 
Nhiều tài liệu cho rằng rửa tay sẽ giảm 30% bệnh tiêu chảy, gần 50% bệnh do ngộ độc thức ăn.
Rửa tay với xà bông gì?
Những năm gần đây tên thị trường gia tăng các loại xà bông tiệt trùng, tuy nhiên các loại xà bông này hiệu quả tiệt trùng không hơn xà bông thường. Sử dụng các loại xà bông có chất diệt khuẩn có thể dẫn đến sự phát triển của các loại vi khuẩn kháng thuốc, điều này sẽ gây khó khăn cho cho công việc điều trị bệnh nhiễm khuẩn trong tương lai. Do đó, xà bông thường cũng tốt. Kỳ cọ các bàn tay, ngón tay với xà bông (diệt khuẩn hoặc không) sau đó rửa sạch lại với nước là đủ loại bỏ vi khuẩn ra khỏi bàn tay của bạn.
Sau đây là một số hướng dẫn cho việc rửa tay với xà bông và nước
·       Làm ướt tay, thoa xà bông làm tạo bọt tốt 
·       Kỳ cọ mạnh hai bàn tay với nhau ít nhất 20 giây
·       Dùng bàn chải chà lên tất cả các bề mặt của bàn tay, chú ý các kẽ ngón, dưới móng
·       Rửa lại bằng nước sạch
·       Lau khô tay và không quên tắt vòi nước
Rửa tay với chất vệ sinh tay gốc cồn không dùng nước
Hiện nay trên thị trường có bán các sản phẩm vệ sinh tay gốc cồn không dùng nước, loại này được xem là một sự lựa chọn tốt  khi mà chúng ta không có sẵn nước và xà bông, nó có hiệu quả diệt trùng hơn xà bông, theo nhà sản xuất thì trong thành phần của nó có chứa các chất chống khô da, nên sử dụng chúng có thể ít làm khô và kích thích da hơn là dùng xà bông
Không phải tất cả các loại sản phẩm vệ sinh tay không dùng nước đều có hiệu quả như  nhau, người ta khuyên nên dùng loại các sản phẩm có gốc cồn
CÁCH SỬ DỤNG: dùng ½ muỗng cà phê thoa lên cổ tay, bàn tay
·       Chà xát hai bàn tay với nhau cho phủ đều chất rửa trên bàn tay, chờ bốc hơi cho khô
·       Nếu tay ta bị bám bụi đất thì nên rửa với xà bông và nước sẽ tốt hơn
Khi nào nên rửa tay?
Mặc dầu ta không thể nào giữ cho đôi tay hoàn toàn vô trùng, nhưng rửa tay sẽ làm hạn chế sự lan truyền các loại vi khuẩn, siêu vi khuẩn, và các vi sinh vật khác, sau đây là các khuyến cáo:
Luôn luôn rửa tay:
·       Sau khi đi vệ sinh
·       Sau khi thay tả lót cho bé
·       Sau khi chạm vào thú vật, chất thải thú vật
·       Trước và sau khi chuẩn bị bửa ăn, đặc biệt là trước và ngay sau tức thì khi cầm nắm thịt sống, thịt gia cầm hoặc cá
·       Trước khi ăn
·       Sau khi chùi mũi, ho hoặc hắt hơi vào tay
·       Trước và sau khi chăm sóc vết thương
·       Trước và sau khi chạm vào người bệnh hoặc bị thương
·       Sau khi đổ rác
·       Trước khi dùng kính sát tròng
·       Sau khi sử dụng các phòng công cộng như ở sân bay, xe lửa, xe bus, nhà hàng…
Trẻ em càng cần phải rửa tay
 Bạn hãy tập cho trẻ rửa tay kỹ lưỡng và thường xuyên, dần dần sẽ tạo thành thói quen tốt. Hãy rửa tay cùng với trẻ, giám sát giúp đở bé rửa tay sạch, có thể vừa rửa tay vừa hát những bài ngắn làm cho trẻ thích thú với việc này
Đối với trẻ lớn hoặc thiếu niên, có thể sử dụng chất rửa tay gốc cồn không dùng nước, nhưng cần có người lớn hướng dẫn, phải chắc chắn tay đã khô trước khi cầm nắm các vật dụng khác, đều này tránh nguy cơ bé nuốt phải chất cồn. Sau đó cất giữ chai đựng ở nơi an toàn 
Rửa tay sạch và thường xuyên đặc biệt quan trọng đối với trẻ em, vì đối tượng này có nguy cơ cao về bệnh đường ruột, rồi sau đó dễ dàng lây cho gia đình và cộng đồng. Để bảo vệ sức khoẻ trẻ em, ngoài sự chăm sóc khác về dinh dưỡng, nghỉ ngơi, tập luyện thể dục, cần chú ý dạy các em  rửa tay sạch bằng nước va xà bông hoặc chất rửa tay gốc cồn không dùng nước. Hãy yêu cầu trẻ rửa tay vài lần trong ngày (chỉ dạy rửa tay trước ăn và sau khi đi tiêu là rất không đủ)
Rửa tay không mất nhiều thời gian và công sức, nhưng có hiệu quả rất lớn trong phòng bệnh. Sự quyết tâm hàng ngày sẽ tạo thành thói quen, tuy đơn giản nhưng bảo vệ tốt sức khoẻ của bạn và cho cộng đồng


HVH lượm lặt.

Thứ Ba, 7 tháng 9, 2010

Cấp cứu và sơ cứu


Hôm nay, họp lệ trưởng trạm y tế xã, mình có 5 phút cuối cùng. Q thường chơi ngặt nghèo với mình như vậy: cho nói ngắn vào cuối giờ!  Thôi thì cho bao nhiêu...chơi bấy nhiêu. Thật tình mình cũng đâu có...dai, nhưng cho ngắn quá đành phải quăng lên blog...chơi tiếp.
Số là có vài bạn ở trạm không đồng tình khi mình so sánh (có phê phán) số cas cấp cứu của cả hệ thống trạm y tế (chừng 10 cas/tuần) và bệnh viện đa khoa huyện (vài trăm cas/tuần), và có bạn cho rằng trạm y tế không có cấp cứu mà chỉ có sơ cứu.
Không có giờ nói, nhưng dư giờ...nhậu, nên dù hơi sỉn sỉn, mình cũng ráng  gõ lóc cóc mấy dòng này.
  
Vậy khi nào là một trường hợp cấp cứu y khoa? (A medical emergency) đó là tình trạng một tai nạn hoặc bệnh lý cấp tính, được coi như có nguy cơ tức thì đoe dọa tính mạng hoặc sức khỏe con người (...) tùy thuộc vào mức độ năng nhẹ của tình huống cấp cứu và phương tiện điều trị mà sẽ có nhiều cấp độ chăm sóc được áp dụng, từ sơ cứu ban đầu cho đến săn sóc nội khoa đặc biệt hoặc phẩu thuật khẩn cấp, nơi cấp cứu cũng rất đa dạng: từ ngoài đường cho tới nhà thương, nói chung là mọi chỗ.


Còn Sơ cấp cứu (First aid) là sự hỗ trợ, giúp đỡ  đầu tiên cho bệnh nhân hoặc nạn nhân với mục đích duy trì mạng sống, tránh tổn thương thêm, góp phần làm hồi phục nhanh hơn (sơ cứu  là bắt dầu cho quá trình hồi phục) Người sơ cấp cứu thường là không chuyên nghiệp, được huấn luyện và có phương tiện tối thiểu. Với những bệnh nhẹ, vết thương nhẹ có thể hồi phục tốt sau khi sơ cấp cứu mà không cần chăm sóc y khoa (làm cá bị đứt tay chảy máu, lần mò rửa, xức thuốc, băng lại vài bửa là khỏi). Nhưng trường hợp nặng, sơ cứu xong thì chuyển tiếp đến cơ sở y tế để được chăm sóc cấp độ cao hơn. 
Theo cấp độ điều trị , mình thấy người ta phân từ thấp đến cao như sau:  sơ cứu (first aid), chăm sóc ban đầu (Primary care), chăm sóc bậc hai (Secondary care); chăm sóc bậc ba (Tertiary healthcare) và cuối cùng là bậc bốn (Quaternary care)
Như vậy: sơ cứu là một cấp độ chăm sóc/điều trị (level)
Còn cas cấp cứu là một tình huống...(situation)
Một trường hợp tai nạn, (có thể là nhẹ) hoặc một đứa trẻ sốt cao co giật đến trạm y tế cần được xem như một trường hợp cấp cứu, và hầu hết các trường hợp cấp cứu đều đòi hỏi phải can thiệp tức thì để hạn chế tình trạng trở nên xấu hơn. 
Hơn nữa, sơ cứu là dành cho người không chuyên, được huấn luyện những kỹ năng sơ cứu căn bản, còn tại trạm y tế là chăm sóc/điều trị ban đầu do nhân viên y tế chuyên nghiệp thực hiện. (Primary care - khác với săn sóc sức khỏe ban đầu - Primary health care)

Chủ Nhật, 15 tháng 8, 2010

"Siêu vi khuẩn" kháng thuốc!

Người việt mình có lối nói chuyện khá độc đáo, cái gì mà dở thì cho là dỏm, là bèo (bằng dỏm, bèo như  sangyang...) còn cái gì mà giỏi, cao cấp thì ghép vào chữ xịn, chữ siêu (xế xịn, học siêu...) vì thế, từ lâu  chữ "siêu" dùng để chỉ bậc cao nhất trong thang bậc cấp độ (hay/dở, mắc/rẻ, lành/ác...)
Nhưng đời  có nhiều chuyện,  thấy vậy mà không phải vậy. 
Mấy ngày nay, truyền thông đại chúng rộ lên chuyện "siêu vi khẩn kháng thuốc" khi đọc các bài báo đó thì rõ ràng báo chí muốn nói ý chữ siêu đây có nghĩa là một cấp độ nguy hiểm của vi khuẩn: càng kháng thuốc dữ thì càng...siêu.
Trong đám vi sinh vật (microorganisms) gây bệnh, người ta phân ra các loại: ký sinh trùng (parasites), vi nấm (fungi), vi khuẩn (bacteria) và siêu vi khuẩn (Viruses). Cho nên siêu vi khuẩn là...siêu vi khuẩn (danh từ riêng) dù cho nó lành tính như siêu vi khuẩn gây bệnh cảm thường (common cold) hay ác tính như HIV thì nó vẫn "siêu" chứ không cần nó kháng thuốc mạnh hay yếu.  
Người ta dùng thuốc kháng sinh để diệt vi khuẩn gây bệnh, nhưng diệt siêu vi khuẩn thì dùng thuốc kháng...virus (không thấy ai dùng chữ "thuốc kháng siêu vi khuẩn")
Để sinh tồn, vi sinh vật gây bệnh liên tục tiến hóa theo thời gian, để chọn lọc  ra  những thế hệ  con cháu dữ dằn hơn, độc địa hơn, kháng thuốc lỳ lợm hơn hay có thể gọi là  SIÊU KHÁNG THUỐC, còn các công ty dược thì vẫn miệt mài nghiên cứu để đưa ra thị trường những loại kháng sinh thế hệ sau, tốt hơn, mạnh hơn và..."siêu" mắc!
Cuộc chiến này, là câu chuyện dài đã hơn 70 năm (khi penicilline được sản xuất hàng loạt từ những năm 40 của thế kỷ trước) và có lẽ nó sẽ tiếp tục là chuyện...siêu dài!


Thứ Sáu, 23 tháng 4, 2010

Tiêm chủng và sốc phản vệ

Hôm qua, bên TTYT có đề nghị mình làm dùm "sô" cấp cứu sốc phản vệ cho chiến dịch tiêm vaccine viêm não Nhật bản sắp tới.
Người mới nói chuyện cũ, quả thật là khó.
Qua tìm kiếm tài liệu để "nói thêm" ngoài cái thông tư 08, mình thấy có mấy cái hay hay...
Người Mỹ, họ làm một nghiên cứu về nguy cơ sốc phản vệ sau khi tiêm vaccine cho trẻ  em và thanh thiếu niên trong Dự án liên kết dữ liệu an toàn tiêm chủng (Vaccine Safety Datalink Project) cho một kết quả như vầy: Giai đoạn từ 1991 - 1997, họ xác định có 5 cas có khả năng bị sốc phản  vệ do tiêm chủng trong tổng số: 7 644 049 liều vaccine được tiêm, không có tử vong, nguy cơ là 0.65 cases/cho 1 triệu liều. Với kết quả này thì những ai lạc quan có thể yên tâm, đời này..."chưa tới phiên mình trúng số". Con số này cũng cho chúng ta sự nghi ngờ về thông tin là ở tỉnh nào đó mà năm nào cũng bị sốc phản vệ do tiêm chủng, và nhắc cho chúng ta về một "sự kiện y khoa nổi tiếng": ở một xã, trong một buổi tiêm mà xảy ra 7,8 đứa bị sốc phải dùng adrenaline là điều không nên quên. (nhưng nhớ để để nói xấu nhau thì không phải mục tiêu của bài viết này)
Trong xử trí sốc phản vệ: có 2 bước mang tính quyết định để cứu mạng:
  • Nhận dạng cho được sốc phản vệ.
  • Sử dụng tức thì adrenaline (epinephrine)
Để nhận dạng ra sốc phản vệ thì nên đọc lại triệu chứng: để dễ nhớ thì nên qui về nhóm triệu chứng: biểu hiện ở da, hệ hô hấp, hệ tim mạch, hệ tiêu hóa. (cũng nên lưu ý rằng: có thể có nhiều triệu chứng  trên 1 người bệnh, nhưng cũng có khi chỉ có một triệu chứng mà thôi, ví dụ: huyết áp hạ thấp)
Còn quyết định dùng adrenaline là một quyết định có tính sinh tử (a life-and-death decision), vì nếu sốc phản vệ: không dùng adrenaline thì chết chắc, còn dùng sai thì cũng...mệt lắm.
Ở Mỹ có biệt được định sẵn liều, trong ống kiêm tiêm sẵn (auto-injector) 0.3 mg cho người lớn  hoặc trẻ >10 tuổi; 0.15mg cho trẻ em từ 3-10 tuổi, nên họ không có bàn tới chuyện rút thuốc, pha thuốc, tính liều như chúng ta (có lẽ họ rung hơn chúng ta chăng?)  
Chuyện sốc phản vệ trong tiêm chủng là rất hiếm, nhưng vẫn xãy ra. Chuyện lập một kế hoạch chống sốc phản vệ nói chung hay cho tiêm chủng nói riêng là điều rất nên làm và có tổ chức diễn tập thường xuyên để nhắc nhỡ cho mọi thành viên trong trạm y tế đều có thể nhận dạng được sốc phản vệ sử dụng nhanh chóng adrenaline. Vì sốc phản vệ có thể khởi phát sau vài giây, cái chết do sốc phản vệ có thể chỉ sau vài phút!
Nốt ong chích, (cái này cũng dễ gây sốc phản vệ lắm)

(Tham khảo thêm ở đây )



Thứ Ba, 6 tháng 4, 2010

Sự nhắc nhở cần thiết.


Trong khuôn khổ Dự án Phòng Chống cúm gia cầm và cúm người ở Việt Nam (VAHIP - Vietnam Avian and Human Influenza Control and Preparedness Project ) Cần Giuộc vừa tổ chức Hội thi kiến thức phòng chống cúm A/H5N1 năm 2010 rất hoành tráng.
Với 10 đội tham gia, mà lực lượng nồng cốt là từ các Trạm y tế và Đoàn thanh niên các xã. Hầu hết các đội đều có đầu tư đáng kể cho kịch bản, trang phục, đạo cụ và có tập luyện để thi thố, chứ không làm theo kiểu… "đập dập kéo lết" mà mình từng thấy, nhiều diễn viên nghiệp dư đã thể hiện khả năng diễn xuất rất đáng nể. Qua đợt hội thi này, nếu khéo tập họp, TTYT huyện có thể lập ra một “đội tuyển”, rồi dàn dựng, biểu diễn thì chuyện kiếm giải thưởng chắc không phải là khó lắm
Kết quả, đội Thị trấn Cần Giuộc chiếm ngôi đầu (mình không nằm trong BGK, cũng không theo dõi hết, nên cũng không biết có…thiên vị không)
Đây là sự nhắc nhở cần thiết, vì nhiều lý do, cúm A/H5N1 hình như đang bị xem nhẹ, công tác phòng chống hình như có phần chùn xuống. Bên cạnh đó là sự nguy hiểm đang nhút nhít đi lên: số cas mắc trong 3 tháng đầu năm 2010 đã bằng năm 2009: 5 cas; chết 2 cas (cả năm 2009 mắc 5, chết 5)
Dẫu biết hiện nay chuyện lây cúm A/H5N1 sang người vẫn là rất hiếm, số mắc/chết rất nhỏ so với chết do tai nạn giao thông, hay các bệnh khác và người dân còn chưa thấy chuyện phòng cúm A/H5N1 là chuyện của mình, nên công tác phòng chống sẽ lâu dài và vất vã.
Làm tốt truyền thông phòng chống cúm A/H5N1 sẽ đạt được nhiều mục tiêu:
  • Giáo dục vệ sinh cá nhân: chủ yếu là rửa tay thường xuyên để phòng tránh lây nhiễm nhiều bệnh
  • Giáo dục vệ sinh ăn uống: chủ yếu là "ăn chín uống sôi",  bỏ các thói quen  ăn uống nguy hiểm như tiết canh, trứng sống...
  • Giữ vệ sinh môi trường: không vức rác, xác chết gà vịt bừa bãi...
  • Điều chỉnh lại mô hình VAC theo hướng: chuồng trại có sự cách ly an toàn với nhà ở…
Được như vậy, sẽ góp phần hạn chế được bệnh nhiễm trùng nói chung và cúm A nói riêng.
Virus cúm thì liên tục tiến hoá theo thời gian, chúng luôn thay hình đổi dạng để tồn tại, và một ngày nào đó lại gây ra một trận dịch mới là chuyện hoàn toàn có thể xảy ra như đã từng xảy ra.Hội thi này như một lời nhăc cho cộng đồng, rằng hiểm họa vẫn đang và sẽ còn rình rập.
Xin chúc mừng đơn vị Thị Trấn đạt giải cao nhất trong Hội thi, và cũng mừng khi tất cả các đội đã có thời gian ôn lại kiến thức phòng chống cúmA/H5N1.
Cái mà chúng ta cần là kiến thức của các bạn trở thành hành vi tốt của cộng đồng.
Đội vô địch
Nhập vai thật tuyệt!
Chuyện hậu trường...

Thứ Ba, 3 tháng 11, 2009

Chuyện con mắt đỏ


Đau mắt đỏ đang thành dịch, báo đài đều nói, còn chỗ mình hình như dịch bùng lên đã hơn 3 tuần rồi.
Đau mắt đỏ, còn có tên thường gọi là nhặm mắt. Tên khai sinh là viêm kết mạc cấp. Tên giao dịch quốc tế là pink eye (hay là conjunctivitis)
Có nhiều nguyên nhân gây bệnh mắt đỏ: do vi trùng, siêu vi trùng, dị vật, hóa chất, phản ứng dị ứng…Trong phạm vi bài này chỉ nói nghêu ngao quanh cái con mắt đỏ do siêu vi trùng (Viral Conjunctivitis).
Đây là tình trạng viêm kết mạc mắt: kết mạc bị sưng phồng lên, mạch máu bị sung huyết và dĩ nhiên là đỏ lên, cảm giác mắt bị xốn, chảy nước mắt, đổ nghèn…nhưng sức nhìn thì vẫn bình thường. Nếu đỏ mắt mà nhìn mờ là chuyện quan trọng, phải khám chuyên khoa mắt ngay.
Kết mạc là cái gì?
Đó là cái màng mỏng, trong suốt, phủ bên trong mi mắt và phủ lên phần tròng trắng (củng mạc) mà ta thấy được của con mắt (nhãn cầu), Người không có chuyên môn rất khó hình dung cái màng này (nếu bạn không tưởng tượng ra được cũng không sao, vì không ít cán bộ y tế cũng…như bạn)
Mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh, bệnh rất lây, đến nỗi người ta cho rằng “ngó” cũng lây.
Mầm bệnh có trong dịch tiết của mắt, lây bệnh là do mắt người lành tiếp xúc với dịch tiết của mắt người bệnh, sự tiếp xúc này không chỉ “mắt chạm mắt”, mà thông qua vô số con đường vòng.
Hãy tưởng tượng: người bị đau mắt đỏ, hay chảy nước mắt, ngứa mắt, hay dụi dụi, tay họ dính vô số virus, rồi cũng bàn tay đó họ làm cho toàn thân họ dính virus, rồi bắt tay xã giao một mớ bạn bè thân hữu, quan chức, nội ngoại..., và cuối cùng là gieo mầm bệnh lên toàn bộ mặt bàn, các dụng cụ công cộng, vật dụng sinh hoạt chung trong gia đình…
Sau đó, chúng ta đụng chạm vào họ, hoặc vào vật dụng bị nhiễm khuẩn, rồi do thói quen…không rửa tay thường xuyên, nhưng lại thường xuyên ngoái mũi, dụi mắt nên dĩ nhiên bệnh sẽ thành…dịch.
Do vius, hay vi trùng không có cánh nên nếu lỡ nhìn đắm đuối một cô mắt đỏ (hôm qua mắt xanh) thì cũng không có gì phải lo ngại.
Trong cái rủi có cái may: Bệnh thường tự khỏi, mà không cần điều trị trong khỏang 2 tuần. Hay nói đúng hơn là chỉ điều trị nâng đỡ, thực tế cho thấy đa số bệnh nhân đều có uống thuốc và nhỏ mắt khỏang 1- 2 tuần. Đây là những thuốc rất thông thường: thuốc cảm, chống ngứa, vài vitamine và một ít kháng sinh cho…yên tâm. (gọi là phòng bội nhiễm).
Vì bệnh diễn biến tự khỏi nên có vô số bài thuốc để điều trị, và bài nào cũng…hay vì luôn luôn…hết bệnh!
“Nổi tiếng” nhất là bài thuốc dùng chanh để “tái” mắt mà BS của đội tuyển bóng đá quốc gia từng làm mấy năm trước. Chắc ông BS ấy nghĩ rằng rằng nhỏ chanh sẽ làm tăng thị lực lên hơn 7, 8 lần, từ đó đá “sáng” lên chăng? (vì...nghe nói, nếu dùng chanh nhỏ vô sẽ thấy ngay tới…7, 8 ông Trời!)
Để giảm cảm giác ngứa, xốn mắt, bà con ta tự bày ra nhiều cách dể là dịu mắt như: đắp lá nha đam, và nguy hiểm hơn là đắp...nhái,
Cuối cùng, có một bài thuốc cũng...hay, nhưng không dùng được cho…quí ông, đó là nhỏ mắt bằng “sữa con so”. Vợ thì không thể đẻ con so mãi, mà có đẻ cũng không thể ngay mùa dịch, ngoài tiệm thì không có bán, còn nếu hứng vô ly rồi nhỏ mắt thì có khi cái ly bị nhiễm bẩn rồi gây hại cho mắt. Còn nhỏ trực tiếp “tác dụng phụ” gần 100%: nhẹ thì có bầm quanh mắt, nặng thì gãy tay chân, hay có thể…chấn thương sọ não nếu...chạy không kịp.
Đề phòng lây nhiễm trong mùa dịch là chuyện hết sức khó khăn, tuy nhiên không gì là không thể
  • Trước hết là rửa tay kỷ và thường xuyên, phải rửa tay sạch trước và sau khi sờ lên mắt.
  • Không dùng chung khăn mặt, dụng cụ trang điểm mắt, dụng cụ chăm sóc mắt.
  • Nếu đã đau mắt thì nên bỏ bộ đồ dùng trang điểm mắt có liên quan
  • Thường xuyên thay áo gối, giặt giủ chăn mềm...
  • Lau rửa sạch bề mặt vật dụng dùng chung nếu có thể
  • Nếu lỡ bị đỏ mắt thì cũng phải thường xuyên rửa tay để giảm “gieo mầm bệnh tật” ; hạn chế tiếp xúc gần với người khác.
Xem ra thời buổi hết cúm rồi tới đau mắt đỏ như vầy, chắc phải cách xa từ 1 mét trở lên cho chắc.

Thứ Bảy, 31 tháng 10, 2009

cảm lạnh và cảm cúm

Hôm qua có một câu hỏi của một "em" bs: phân biệt cảm ho và cảm cúm trong thời buổi cúm A/H1N1 này, ý nói nên phân biệt cảm ho với cảm cúm để đừng "chạy lung tung"
Hôm qua mình cũng có nói vài câu, nhưng hình như trưa rồi cũng chẳng ai chú ý, nên ghi lại để mình đọc chơi.
Cảm lạnh (cold) và cảm cúm (flu, influenza) cả 2 đều là bệnh trên hệ hô hấp, do các virus khác nhau gây ra, có triệu chứng giống cúm (flu-like symptoms) nên sẽ khó mà nói sự khác nhau nếu chỉ dựa vào triệu chứng.
Nhìn chung, cúm thường có triệu chứng nặng nề hơn: sốt, đau mình mẩy, mệt mõi nhiều, ho khan
Còn cảm thường là bệnh nhẹ, có khi chỉ nghẹt mũi hay sổ mũi, Và cũng...nhìn chung thì cảm là "không thành vấn đề" vì không gây biến chứng viêm phổi hay nhiễm trùng khác hay phải nhập viện
Chuyện cần phải tách bạch cảm hay hay cúm là chuyện rất khó khăn và thậm chí là không thể được (even impossible) vì chúng cùng có những dấu hiệu giống nhau và cũng không ai làm test để phân biệt. Đại khái là cúm mà sơ sơ thì giống cảm, cảm thì giống cúm nhẹ, bố ai mà nói chắc được. (câu này tui nói, không phải của CDC)
Tham khảo thêm ở đây

Bao nhiêu lần?

Gần đây một số thông tin cho rằng số mắc thực tế cúm A/H1N1 là gấp 10-20 lần số dương tính.
Điều này đúng hay sai?
Không ai biết! Nhưng tất cả đều chấp nhận số lượng thực tế mắc cúm A/H1N1 ở cộng đồng giống như mô hình của tảng băng trôi, mà phần của chúng ta thấy được là phần nổi (tip of the iceberg)
Như vậy tảng băng ở Việt Nam và ở bên Mỹ có khác nhau không?
Chắc là nhiều người đồng ý với mình, sẽ không khác về nghĩa đen nhưng chắc chắn là khác về nghĩa bóng.
Mới đây, họ nói rằng có thể gấp tới 140 lần con số báo cáo, họ cho rằng từ cuối tháng 7 đến nay thì có khỏang 5,7 triệu người Mỹ đã mắc cúm heo H1N1
Vậy thì ở ta là bao nhiêu? đọc một số tờ báo thì thấy cũng chỉ là 10 lần như thấy ở đây
Hôm nay tương đối rảnh, ngồi nhẫm tính:
Giả sử "như" Mỹ (như đây là như về điều kiện sống, ý thức cộng đồng trong phòng tránh lây nhiễm bệnh, khả năng ứng phó với dịch bệnh của chính quyền, khả năng của hệ thống y khoa quốc gia...) thì nhân 140 lần, còn nếu ta không "như" Mỹ thì muốn nhân cho bi nhiêu thi cho.
Nghĩ rằng trước một tình trạng dịch bệnh hoàn tòan mới, những diễn biến của nó thường thay đổi liên tục, nên cũng hay lọ mọ cập nhật thông tin, nhưng có khi đọc, thấy số liệu, số chừng mêng mông, nhiều khi thấy..."chết còn sướng hơn"

Thứ Hai, 18 tháng 5, 2009

chuyện vô trùng


Tiêm chích nói riêng, hay tất cả các thủ thuật ngọai khoa nói chung là phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc vô trùng để tránh làm tổn thêm cho bệnh nhân.
Sinh viên y khoa phải học thuộc lòng các nguyên tắc đó để thực hành bệnh viện cũng như hành nghề sau này.
Tiêm chủng là một thủ thuật ngoại khoa vì vậy cần phải bảo đảm đúng nguyên tắc vô trùng.
Vậy mang gant trong khi tiêm chủng có phải là giữ vô trùng không?
Mấy ngày đi lang thang gọi là "giám sát tiêm chủng", có một chuyện mình không muốn nói vì ngại, nhưng hôm nay đọc ý kiến của một người dân về tiêm chủng trên báo TT, nên viết những dòng này mong ai đó nên thông cảm, chúng mình "tất cả vì trẻ em thân yêu" nhé
Khi mang gant mà giữ được vô trùng thì cái tay mang gant đó chỉ được chạm vào mọi cái ...vô trùng, hay nói cách khác, khi bàn tay mang gant vô trùng mà chạm vào vật gì không vô trùng thì ngay lập tức nó không còn vô trùng. Như vậy, nếu mỗi đứa trẻ tiêm chủng mà được nhân viên y tế thay 1 cặp gant (khi mang gant phải chú ý nhé, chấp tay lại và giơ lên khỏi thắt lưng) thì mới bảo đảm vô trùng, chuyện này là không thể và cũng không cần trong tiêm chủng. Giữ vô trùng trong tiêm thuốc chỉ cần sát trùng kỷ vùng da sẽ tiêm và giữ thân kim không chạm vào bất kỳ vật gì không vô trùng là được.
Tháo ra xỏ vô một cặp gant, họăc cứ một cặp gant mà dùng suốt buổi tiêm, thì chiếc gant tay trong trường hợp này không khác gì gant bảo hộ lao động của mấy người làm vườn sợ dơ tay!
Tóm lại: trước khi tiêm chủng nên rửa tay sạch bằng xà phòng, sau mỗi mũi tiêm thì dùng cồn sát trùng tay để tiêm bé khác, rửa tay lại thường xuyên, mang khẩu trang để tránh nhiễm bẩn thân kim (vì khi nói chúng ta sẽ tung ra không khí một lượng vi trùng đáng kể, nó có thể bám vào thân kim và gây nhiễm trùng chỗ tiêm thuốc)
Vậy mang gant khi tiêm chủng là không cần, và ai hướng dẫn tiêm chủng phải mang gant thì nên coi lại...(bài này không nói tới chuyện tiêm ngừa dịch vụ thu tiền)

Thứ Ba, 19 tháng 2, 2008

Cúm gà


Bộ y tế Việt Nam công bố có thêm một trường hợp mới nhiễm cúm A/H5N1 trên người. Cas này được xác nhận bởi Viện vệ sinh dịch tễ Quốc gia (National Institute of Hygiene and Epidemiology - NIHE)
Nạn nhân là đàn ông 40 tuổi sống ở huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương. Bệnh phát ngày 2/2, nhập viện ngày 8 và tử vong ngày 13. Tiền sử bệnh nhân có tiếp xúc với gia cầm bệnh và chết. Bộ y tế và các cơ quan y tế địa phương đã tăng cường các biện pháp can thiệp để tránh lây lan
Như vậy cho đến nay ở Việt Nam cho đến nay có 103 cas nhiễm trong đó 49 đã tử vong (47,57%)
Tính đến 15/2/08 thì trên thế giới có 361 ca mắc, chết 227 người. Việt Nam đứng hạng nhì, sau Indonesia (WHO)
Nếu chúng ta còn khuyến khích làm kinh tế theo kiểu Vườn - Ao - Chuồng thì còn sống chung với cúm gia cầm và chuyện bệnh bệnh của vật nuôi lây sang người là chuyện của thời gian và hên xui mà thôi.

Thứ Ba, 4 tháng 9, 2007

Cho con bú, cẩn thận khi sử dụng codeine!

(Thông tin t FDA - Cơ quan qun lý thc phm – dược phm Hoa Hỳ, 17/8/07)
Nhng bà m đang cho con bú mà dùng nhng lai thuc cha codeine có th gây ra quá liu morphine cho con mình nếu cơ th bà m có đc đim là chuyn hóa nhanh codeine thành morphine.
Codeine đã được cho là an tòan đi vi các bà m đang cho con bú t nhiu năm nay, tuy nhiên vào năm ngóai, mt đa bé khe mnh 13 ngày tui đã chết vi nng đ morphine cao nhn được t sa m. Bà m này được s dng codeine vi liu thp đ giãm đau vết m tng sinh môn, và qua xét nghim gene, thì xác đnh cơ th bà có đc đim chuyn hóa siêu nhanh codeine (ultra–rapid metabolizers).
Thông thường, codeine được chuyn hóa thành morphine mt cách t t trong cơ th đ gây ra tác dng giãm đau gây ng, cá bit mt s người quá trình này din ra nhanh hơn, và có th gây ra ng đc morphine và morphine có th qua sa gây đc cho bé
Theo FDA tùy theo chng tc: châu Á khang 1%, mt s vùng bc Phi lên ti 28% dân s có kh năng chuyn hóa nhanh codeine. Xét nghim gene là cách duy nht đ xác đnh người có đc đim này (do đt biến gene mã hóa mt men gan có tên là: CYP2P6) Nhng thông tin v xét nhim này còn hn chế, hơn na cũng khó khăn trong vic d đóan có bao nhiêu morphine s qua đa bé t sa m
FDA khuyến cáo nhng bnh nhân nên báo cho bác sĩ ca mình nếu thy bé ng nhiu hơn bình thường (hơn 4 gi mt ln), bé tr nên yếu t, khó bú hoc khó th. Nht là khi mình đang s dng thuc có cha codeine.

Thứ Ba, 31 tháng 7, 2007

Dự phòng dị ứng thực phẩm đối với trẻ em

Khoảng 6% trẻ em có dị ứng với thực phẩm, các triệu chứng dị ứng thường khởi phát trước 2 tuổi – khi mà trẻ bắt đầu tiếp xúc với tác nhân dị ứng có trong thức ăn.
Thực phẩm gây dị ứng là gì?
Thực phẩm gây dị ứng là thực phẩm có chứa có protein đặc biệt, nó làm kích thích sự đáp ứng hệ thống miễn dịch của cơ thể. Sau lần tiếp xúc đầu tiên với tác nhân gây dị ứng thì sự nhạy cảm của cơ thể vẫn tồn tại và làm cho chúng phản ứng lại mạnh hơn và gây ra triệu chứng bệnh khi gặp lại lần sau trong thức ăn
Triệu chứng dị ứng thực phẩm ở trẻ em rất đa dạng, từ nhẹ cho đến rất nặng: hồng ban, ngứa, nôn ói, tiêu chảy, đau bụng và táo bón; một số ít có thể gây bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản (gastroesophageal reflux disease - GERD), trường hợp nặng có thể gây co thắt đường thở phải cấp cứu
Những thực phẩm nào gây dị ứng?
Trẻ con thường dị ứng ứng với sữa bò, lúa mì, và đậu nành. Tuy nhiên điều may mắn là khi bé lớn dần lên thì sẽ mất dần dị ứng với những thực phẩm này; một số trẻ thì dị ứng với cá, hải sản (những thứ mà dễ gây dị ứng cho người lớn). Các loại thực phẩm khác thì ít dị ứng hơn
Làm sao để phòng tránh dị ứng thức ăn?
Không có cách gì chắc chắn để phòng tránh cơ thể trẻ dị ứng với thức ăn. Đây là lĩnh vực mà các chuyên gia cần thêm nhiều nghiên cứu để đưa ra các ý kiến chính xác hơn. Tuy nhiên, sử dụng thức ăn phù hợp với lứa tuổi của trẻ là cách để phòng tránh cơ thể dị ứng với thức ăn, nhất là các gia đình có tiền căn dị ứng. Sau đây là một số khuyến cáo đáng quan tâm:
1. Hạn chế ăn đậu phộng trong thời kỳ mang thai và khi cho con bú sẽ giúp cho trẻ tránh dị ứng với đậu phộng và các chất gây dị ứng khác. Đặc biệt là đối với gia đình có tiền sử dị ứng
2. Chỉ cho trẻ bú sữa mẹ trong 6 tháng đầu. Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ con, trẻ bú mẹ ít có nguy cơ dị ứng thức ăn thậm chí khi lớn lên sau này. Tương tự, các nhuyên gia cũng cho rằng hãy chờ cho trẻ được 6 tháng tuổi trở lên hãy cho chúng ăn thức ăn đặc, điều này cũng giúp dự phòng dị ứng thức ăn

3. Cho trẻ ăn sữa bò sau một tuổi, ăn trứng gà sau 2 tuổi giúp trẻ tránh nguy cơ dị ứng với sữa, với trứng

4. Bắt đầu cho trẻ ăn đậu phộng, hải sản, từ khi bé được 3 tuổi (và hãy chú ý không cho trẻ ngậm nguyên một hạt đậu, điều này có thể gây nguy hiểm)

5. Khi bắt đầu cho ăn một thực phẩm mới nên cho chúng ăn từ từ và riêng lẻ. Chỉ trộn thức ăn cho trẻ khi chắc chắn là cơ thể bé đã “chịu” đã chịu những thứ đó

6. Hãy nấu chín thức ăn: hầu hết các các chất gây dị ứng trong thức ăn sẽ mất tác dụng gây dị ứng sau khi được nấu chín. (chú ý: cá tuyết, rau cần tây thì không!)

Những trẻ nào có nguy cơ dị ứng với thức ăn?

Nếu bạn dị ứng với thức ăn nào thì con bạn cũng có nguy cơ dị ứng với thứ đó
Con của người đang bị suyễn cũng tăng nguy cơ dị ứng với ăn.


(Theo MayoClinic)

Thứ Sáu, 29 tháng 6, 2007

Vòng đời của muỗi Aedes



 Muỗi trưởng thành




  •  Trong điều kiện lý tưởng trứng muỗi có thể nở thành ấu trùng sau một ngày. Ấu trùng cần bốn ngày để trở thành lăng quăng. Lăng lăng sau 2 ngày nữa để trở thành muỗi trưởng thành
    • Ba ngày sau khi thành muỗi trưởng thành muỗi bắt đầu hút máu người, tạo trứng và bắt đầu một vòng đời mới. Muỗi cái hút máu người vì nó cần protein trong máu để tạo trứng
    • 7 ngày sau khi nó đốt một người mang virus nó có thể truyền bệnh cho người khác, đây là giai đoạn mà virus nhân lên và tập trung ở tuyến nước bọt của muỗi
    • Trung bình trong tự nhiên muỗi sống khoảng 2 tuần, có thể đẻ được 3 lần mỗi lần độ 100 trứng
    • Trứng muỗi aedes có thể tồn tại trong điều kiện khô ráo đến 9 tháng. Sau đó nếu gặp điều kiện thuận lợi sẽ nở thành ấu trùng rồi sau đó thành muỗi

    Thứ Năm, 28 tháng 6, 2007

    Ho mạn tính


    1. Tại sao ho?
    • Khi có kích thích đường hô hấp (phấn hoa, lông thú, mùi hương, gia vị thức ăn...), sẽ có một luồng dẫn truyền thần kinh lên não, sau đó từ não có một luồng thần kinh tác động trở lại hệ thống cơ thành bụng, cơ hoành gây nên một cú tống nhanh, mạnh lượng khí trong phổi ra ngoài tạo ra ho (kể thì dài dòng nhưng phản ứng thì gần như tức thời với tốc đ?ộ dẫn truyền thần kinh lên tới 500 dặm/giờ!)
    • Ho có vai trò quan trọng trong hệ thống tự vệ của cơ thể con người, nó giúp cho phổi loại trừ vật lạ cùng với dịch tiết đường hô hấp từ đó hạn chế các tác nhân gây hại cho phổi, nhưng ở một số bệnh nhân phản xạ này vượt quá mức cần thiết làm ảnh hưởng xấu đến cuộc sống của họ,
    2. Ho mạn tính là gì?
    • Ho mạn tính là ho dai dẳng từ 8 tuần trở lên đối với người lớn, (4 tuần trở lên đối với trẻ em), là tình trạng bệnh gặp khá phổ biến trong cộng đồng (10 – 20% người lớn) gây không ít khổ sở cho bệnh nhân: mất ngủ, mất sức khỏe, những người trong gia đình hoặc đồng nghiệp lãng tránh...
    • Không giống như ho do cảm, do cúm. Nguyên nhân của ho kèo dài thường không rõ ràng, kể cả khi được thăm khám và làm xét nghiệm nhiều lần.
    • Ho mạn tính không phải luôn là dấu hiệu một tình trạng bệnh nặng, nhưng bệnh nhân có ho mạn tính thì phải được xem là một đấu hiệu quan trọng để theo dõi
    3. Hiện nay ba nguyên nhân hàng đầu gây ho mạn tính là:
    • Tăng tiết sau mũi (postnasal drip) hàng ngày các tuyến trong mũi, họng chúng ta tạo ra một lượng chất nhầy đáng kể để làm sạch và ẫm mũi họng, và chúng ta nuốt lượng dịch này một cách tự nhiên, mà không có cảnm giác. Khi lượng dịch này tăng lên bất thường và thường xuyên, có thể gây nên ho mạn tính
    • Suyễn: đây là nguyên nhân khá phổ biến gây ho mạn tính ở người lớn, và là nguyên nhân hàng đầu gây ho mạn tính ở trẻ em, Ho trong trường hợp này thường có liên quan đến mùa, hoặc sau khi tiếp xúc với không khí lạnh hoặc sau một nhiễm trùng đường hô hấp trên. Khám thấy bệnh nhân có khò khè, thở nhanh
    • Bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản (Gastroesophageal reflux disease- GERD): acide dạ dày có thể trào ngược lên thực quản, họng. Nhưng nếu sự kích thích liên tục thực quản, họng, thậm chí cả phổi thì sẽ gây ra ho mạn tính. GERD gây ra cảm giác ợ nóng, ợ chua. Một nửa số người ho do trào ngược ngưng không có triệu chứng về tiêu hóa

    4. Trong tình trạng hiện nay hầu hết các BS không có thời gian hỏi, bạn cần chủ động khai tỉ mỉ: đang điều trị với các loại thuốc gì? có hút thuốc không? sống và làm việc trong môi trường ô nhiễm không?..Từ đó bác sĩ sẽ tìm nguyên nhân (qua sự đáp ứng của điều trị thử hơn là làm các xét nghiệm)
    5. Đừng quên kể cho bác sĩ nghe về các dấu hiệu kèm theo khi ho: nghẹt mũi hoặc sổ mũi, có cảm giác chảy nước ở thành sau họng, khò khè hoặc thở nhanh, ợ nóng hoặc ợ chua, ho có máu...
    6. Đối với trẻ em thì cần phân biệt được ho có đàm hay ho khan là yếu tố quan trọng để thầy thuốc phân biệt ho có liên quan đến nhiễm trùng hay ho do dị ứng (phần lớn là suyễn)
    7. Những xét nghiệm mà bác sĩ có thể khuyên bạn nên làm là:
    • CT xoang và kiểm tra nhiễm trùng xoang (đừng nên chụp xoang bằng phim thường vì khó được xem là tiêu chuẩn để chẩn đoán)
    • X-quang phổi: để kiểm tra bệnh lý ở phổi
    • Thử chức năng phổi: dể phát hiện một số vấn đề như hen suyễn
    • Nội soi dạ thực quản dạ dày: kiểm tra trào ngược dạ dày, thực quản và các bệnh liên quan đến ống tiêu hóa...
    8. Điều trị
    Một số cách điều trị mà thầy thuốc có thể sẽ áp dụng cho bệnh nhân ho mạn tính:
    Thuốc kháng dị ứng và chống phù nề giúp thông mũi là cách điều trị chuẩn cho dị ứng và tăng tiết mũi sau. Trong ho mạn tính, sử dụng loại thuốc kháng histamin đời cũ (gây buồn ngủ) sẽ có hiệu quả hơn
    Khí dung corticoid hiện nay là loại thuốc có hiệu quả nhất để kiểm soát cơn suyễn và ho kéo dài có liên quan đến suyễn, mặc dù ít độc hơn dùng đường uống nhưng sử dụng lâu dài vẫn có thể có thể có tác dụng phụ như làm mõng da, thâm da, loãng xương, đục thuỷ tinh thể, trẻ em thì chậm lớn…
    Ho do trào ngược dạ dày thực quản có thể điều trị đơn độc bằng cách thay đổi lối sống: duy trì cân nặng tốt; ăn nhiều bửa với từng bửa nhỏ; hạn chế các chất kích thích: rượu, Sô-cô-la, thức ăn cay, chiên, chỉ đi nằm sau ăn 3- 4 giờ, và nằm đầu cao. Nếu kiên trì áp dụng thì thường có kết quả tốt sau vài tháng. nếu không hiệu quả có thể sử dụng các loại thuốc ức chế bơm proton như: esomeprazole (Nexium), lansoprazole (Prevacid), omeprazole (Prilosec, loset), pantoprazole (Protonix) và rabeprazole (Aciphex). Đây là những loại thuốc khá an toàn, có thể sử dụng trong thời gian dài
    Nếu đang dùng thuốc ức chế men chuyển (ACE) thì có thể thay đổi thuốc
    Giãm thuốc lá: được coi là cách trị liệu tốt nhất cho viêm phế quản mạn tính
    Một số điều trị theo kinh nghiệm nếu vẫn thất bại trong việc tìm kiếm nguyên nhân (thường là giãm ho, giãn phế quản...)

    Theo MayoClinic.com

    Chủ Nhật, 24 tháng 6, 2007

    Kháng sinh và nguy cơ suyễn ở trẻ em



    Sử dụng kháng sinh sớm trong năm đầu đời làm gia tăng nguy cơ suyễn ở trẻ em. Đó là kết quả nghiên cứu của tác giả Anita L. Kozyrskyj, thuộc Đại học Manitoba (ở Winnipeg, Canada), và các cộng sự.
    Nguy cơ suyễn gia tăng theo số lượng đợt kháng sinh sử dụng, và nguy cơ cao nhất ở trẻ dùng hơn 4 đợt kháng sinh trong năm đầu đời.
    Nguy cơ suyễn cũng có liên quan tới việc sử dụng cho trẻ em các kháng sinh phổ rộng; và kháng sinh được chỉ định để điều trị bệnh nhiễm trùng ngoài đường hô hấp
    Nhiên cứu cũng cho rằng nguy cơ suyễn không có liên quan tới việc sử dụng kháng sinh phổ hẹp như: penicillin, cloxacillin, cephalexin, cefadroxil, và erythromycin
    Sử dụng kháng sinh bừa bãi từ lâu được xem là nguyên nhân của việc tạo ra các dòng vi khuẩn kháng thuốc, gây tốn kém và khó khăn trong điều trị bệnh nhiễm trùng. Nay qua kết quả nghiên cứu này, các bác sĩ có thêm một cảnh báo để hạn chế chỉ định kháng sinh phổ rộng một cách không cần thiết cho trẻ em trong năm đời./.
    (Theo Medscape Family Medicine)